Alcohol
Wat het met je lichaam doet (en waarom elk glas telt)
Alcohol is overal. Een drankje bij het eten, een glas op een verjaardag, samen proosten in het weekend. Het hoort er voor veel mensen gewoon bij. Maar dat maakt alcohol nog niet onschuldig. Alcohol heeft een negatief effect op je lichaam en hersenen, al bij kleine hoeveelheden. Op deze pagina lees je wat alcohol met je lichaam en hoofd doet en welke mensen extra moeten opletten met alcohol.
Waarom alcohol zo normaal is in onze samenleving
Alcohol hoort al heel lang bij onze cultuur. Het wordt vaak gedronken bij feestjes, etentjes en andere sociale momenten. Daardoor is het een gewoonte geworden. In sommige landen en groepen wordt helemaal geen alcohol gedronken, bijvoorbeeld door religie zoals de islam. Wel zijn er steeds meer mensen die er bewust voor kiezen om minder of tijdelijk niet te drinken.
De gezondheidsrisico’s van alcohol
Misschien heb je weleens gehoord dat een glas rode wijn goed zou zijn voor je gezondheid. Dat klopt niet. Dat idee komt doordat sommige onderzoeken kleine positieve effecten laten zien. Bijvoorbeeld door stoffen in rode wijn. Maar die kijken vaak niet naar de nadelen van alcohol. Daardoor lijkt het soms gezonder dan het is. In werkelijkheid zijn de nadelen groter dan de mogelijke voordelen. Er is geen veilige hoeveelheid alcohol zonder risico.
Alcohol verhoogt al bij kleine hoeveelheden het gezondheidsrisico
Zelfs bij matig drinken kan alcohol het risico op ziektes verhogen. Zo neemt bij vrouwen het risico op borstkanker al toe bij één glas per dag. Alcohol wordt in verband gebracht met meer dan 200 aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten, leverproblemen, hersenschade en verschillende soorten kanker. Daarom wordt alcohol gezien als een kankerverwekkende stof.
Regelmatig drinken merk je ook in je dagelijks leven. Je slaapt slechter, hebt vaker stress en minder energie. Daardoor eet je sneller ongezonder en krijg je extra calorieën binnen zonder veel voedingsstoffen.
Bij veel of langdurig drinken neemt je lichaam voedingsstoffen minder goed op. Ook eten mensen vaak minder of slechter. Daardoor kun je tekorten krijgen en soms afvallen. Dat is niet gezond, omdat je lichaam belangrijke voedingsstoffen mist en je vaak ook spiermassa verliest.
Voorbeelden van gevolgen op de korte en lange termijn
| Lichamelijk | Mentaal | Sociaal/financieel |
|---|---|---|---|
Korte termijn | Minder coördinatie, langzame reacties, misselijkheid, slechter slapen en uitdroging. | Minder remming, je doet sneller dingen zonder nadenken, slechtere keuzes, sneller emotioneel of boos worden. | Sneller ruzie of misverstanden, dingen zeggen of doen waar je spijt van krijgt, meer geld uitgeven dan gepland |
Lange termijn | Leverproblemen, hart- en vaatziekten, schade aan de hersenen en groter risico op verschillende soorten kanker. | Geheugenproblemen, meer kans op somberheid en angst, verslaving en minder goed omgaan met stress. | Conflicten in relaties of werk, minder grip op gedrag in sociale situaties, financiële problemen door herhaald gebruik |
Niet iedereen reageert hetzelfde op alcohol
Sommige mensen hebben meer kans op gezondheidsproblemen door alcohol. Bijvoorbeeld kinderen en jongeren, zwangere vrouwen, ouderen en mensen die medicijnen gebruiken of mentale problemen hebben. Ook zijn er mensen met een erfelijke eigenschap waardoor alcohol minder goed wordt afgebroken. Zij kunnen sneller last krijgen van klachten zoals roodheid, misselijkheid of hartkloppingen.
Iedereen kan verslaafd raken aan alcohol
Alcohol geeft je hersenen een kort gevoel van beloning, waardoor je brein het als prettig kan ervaren. Als je vaker drinkt, heb je steeds meer nodig voor hetzelfde effect. Daardoor kan het lastig worden om te stoppen na één of twee glazen.
Niet iedereen raakt verslaafd, maar het risico is er wel. Vooral als je stress hebt, mentale problemen of als verslaving in de familie voorkomt.
Je kunt ook een alcoholprobleem hebben zonder verslaving. Dan merk je dat alcohol invloed heeft op je leven, bijvoorbeeld op je gezondheid, werk of relaties. Bij verslaving ben je de controle echt kwijt en lukt stoppen of minderen vaak niet meer, ook al wil je dat wel.
Elk glas minder telt
Sommige mensen kiezen ervoor om helemaal niet te drinken. Maar je hoeft niet volledig te stoppen om gezonder te leven. Geen alcohol drinken is het gezondst, maar dat is niet voor iedereen haalbaar. Minder drinken levert ook al veel gezondheidsvoordelen op.
Stoppen of minderen kun je zelf doen of met hulp, bijvoorbeeld van een huisarts, coach of een (online) programma. Tijdelijk stoppen kan ook. Met de challenge IkPas drink je een maand geen alcohol. De challengestart elke maand. Je merkt dan wat geen alcohol met je doet. Dat kan helpen om daarna bewuster om te gaan met alcohol.
Let op: bij verslaving is het belangrijk om te stoppen en hulp te zoeken. Dan ben je de controle kwijt en lukt minderen vaak niet meer alleen. De Alcohol Infolijn helpt je met het vinden van professionele hulp.
Conclusie
Alcohol heeft altijd gezondheidsrisico’s. Minder drinken is voor veel mensen een goede eerste stap. Je belast je lichaam minder en verkleint het risico op gezondheidsproblemen. Een periode zonder alcohol kan helpen om te merken wat het met je doet en wat het verschil is.
Stoppen of minderen hoeft niet perfect te gaan. Kies wat bij jou past, zoals een periode zonder alcohol, alleen in het weekend drinken of afspreken dat je afwisselt met water. Soms lukt dit zelf, soms helpt steun van bijvoorbeeld je huisarts of een coach. Voor meer informatie kun je terecht op: https://www.alcoholinfo.nl/
Onderbouwing van deze informatie
De informatie op deze pagina is gebaseerd op onze artikelen, die zijn opgesteld aan de hand van wetenschappelijke bronnen. In de artikelen over dit onderwerp vind je een overzicht van de gebruikte bronnen.